Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza ostatnidzwonek.pl
      Romantyzm | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Romantyzm

Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza

Zaliczany do grona utworów poświęconych znanym i ważnym postaciom wiersz Kamila Cypriana Norwida „Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie?” porusza uniwersalny problem – docenienia lub jego braku artysty przez współczesnych mu odbiorców. Autor sięga do kilku przykładów z historii ludzkości, która niestety nie popisała się godnym pochwały zachowaniem.

Trafnym wprowadzeniem do utworu będzie fragment opracowania Danuty Polańczyk: „Przedmiotem refleksji Cypriana Norwida jest więc zmienność stosunku ludzi do tych, którzy wyrastają ponad przeciętność swojej epoki. Początkowa – krzywdząca i niesprawiedliwa – ocena bywa zastąpiona stanowiskiem całkowicie odmiennym” (D. Polańczyk, „Poezje Kamila Cypriana Norwida”, Lublin 2002).
Tekst składa się z trzech numerowanych rzymskimi liczbami części.

Pierwsza, najdłuższa część, wyodrębniona graficznie z dwóch pozostałych, jest subiektywnym przypomnieniem najwybitniejszych umysłów, a dokładnie sposobu upamiętnienia ich sylwetek i zasług przez ludzi. Każda z siedmiu zwrotek (łącznie z ostatnią, zakończoną wielokropkiem) rozpoczyna się anaforycznym pytaniem retorycznym – „Coś Ty ... zrobił (3 razy)/uczynił (3 razy)/zawinił (1 raz) …”. Część ta kojarzy się ze strukturą pieśni, z inicjalnym refrenem otwierającym każdą strofę, obecnym już w tytule. Adresatem pytania pozornie jest wymieniania przez podmiot postać, lecz rzeczywiście autor kieruje swoje refleksje do szerokiego grona odbiorców wiersza.

Każda z tercyn jest realizacją tej samej myśli autora w różnych wariantach i kontekstach, pokazuje ją z innej perspektywy, rzuca światło na inne elementy, urozmaica odbiór dzieła. Norwid nie mógł zrozumieć, dlaczego ludzkość od zarania dziejów ma problem z docenieniem, oddaniem należnego szacunku wybitnej jednostce i jej dorobkowi.

Budowa sześciu pierwszych tercyn jest regularna. Dwa pierwsze wersy zostały napisane jedenastozgłoskowcem, zaś ostatni jest krótszy – liczy 5 sylab: „W dwu pierwszych podmiot liryczny ukazuje zachowanie ludzi wobec poszczególnych bohaterów po latach od ich śmierci, zaś w trzecim wersie, krótko i dobitnie, ujawnia, jaki los zgotowali im współcześni” (D. Polańczyk, dz. cyt.).
Za pomocą siedmiu pytań skierowanych do siedmiu niedocenionych przez współczesnych wielkich osobowości i bohaterów podmiot w miarę szczegółowo przybliża okoliczności towarzyszące ich śmierci lub pochówkowi. Są to kolejno: Sokrates, Dante Alighieri, Krzysztof Kolumb, Camoens, Tadeusz Kościuszko, Napoleon Bonaparte i Adam Mickiewicz.


Świadomość tego, jak zostali pożegnani przez współczesne im społeczeństwo przyprawia o zażenowanie, gorycz, żal i smutek.
Poeta wymienia bohaterów w porządku chronologicznym, jest niczym skrupulatny badacz, który na podstawie biografii kilku postaci dochodzi do ponadczasowych wniosków na temat ludzkości.
„Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie,
Że ci ze złota statuę lud niesie,
Otruwszy pierwj...”.
Podmiot liryczny zastanawia się, co złego tytułowy Sokrates, jeden z największych filozofów greckich, uczynił mieszkańcom Aten, że najpierw oskarżyli go o demoralizację młodzieży i w końcu zmusili do popełnienia samobójstwa, a potem pośmiertnie uhonorowali „złotą statuą”, czyli posągiem ze złota (postawiony przed więzieniem, do którego za życia wtrącona filozofa), opłakiwali i czcili. Autor nie ucieka się do oceny postępowania Ateńczyków, pozostawiając ją czytelnikowi. Należy przypomnieć, iż zastosowaną w pierwszym wersie apostrofę do Sokratesa można potraktować jako retoryczną – jej adresat już nie żyje, a tak naprawdę refleksja podmiotu jest skierowana do odbiorców jego rozważań.

Kolejna tercyna przynosi wspomnienie wybitnego włoskiego poety, prekursora odrodzenia, autora jednego z najważniejszych dzieł ludzkości – „Boskiej Komedii”:

strona:    1    2    3    4    5  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Bajdary - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Romantyzm „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pierwiosnek - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - analiza

Słowacki Juliusz
Testament mój - wiadomości wstępne
Rozłączenie - interpretacja i analiza
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka





Tagi: