Romantyzm | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Romantyzm

Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Wiersz Kamila Cypriana Norwida „Do obywatela Johna Browne'a” zalicza się do grona tekstów poświęconych ważnym światowym postaciom, które romantyczny wieszcz postanowił upamiętnić na zawsze poprzez poezję.

Liryk posiada formę listu, adresat został wskazany w tytule. Podmiotem lirycznym jest autor, który – dowiedziawszy się o zapadnięciu wyroku na posądzonego o zdradę stanu bojownika o wolność Murzynów – zastanawia się, czy skierowane do adresata słowa dotrą na czas i czy wywołają zamierzony odzew przed egzekucją
Norwid rozpoczyna list apostrofą do tytułowej postaci utworu:
„Przez Oceanu ruchome płaszczyzny
Pieśń Ci, jak mewę, posyłam, o! Janie…”.

Poeta porównuje list do mewy, która leci do swej ojczyzny przez Ocean. Jego słowa powinny dotrzeć do „ojczyzny wolnych ludzi”, lecz istnieje groźba, iż ich adresatem będą ciągle ludzie zapatrzeni w przeszłość, hołdujący starym zwyczajom:
„Ta lecieć długo będzie do ojczyzny
Wolnych - bo wątpi już: czy ją zastanie?...
- Czy też, jak promień Twej zacnej siwizny,
Biała - na puste zleci rusztowanie :
By kata Twego syn rączką dziecinną
Kamienie ciskał na mewę gościnną!”.

Norwid chce przekonać opinię publiczną, iż wykonanie niesprawiedliwego wyroku na „Janie” będzie dowodem na całkowite pogrzebanie wolnościowych ideałów Stanów Zjednoczonych. Symbolizująca list mewa być może dotrze na miejsce egzekucji tylko po to, by usiąść na rusztowaniu szubienicy i stać się celem ataku małego chłopca, syna kata, który będzie ciskał w nią kamieniami. Z każdej myśli podmiotu lirycznego bije wielki szacunek dla odwagi i bezkompromisowej postawy Browne’a.

Kolejny dwuwiersz jest ponurą wizją zakładania sznura na szyję skazanego Johna Browne’a:
„Więc, niźli szyję Twoją obnażoną
Spróbują sznury, jak jest nieugiętą”.

Dojdzie do tego, jeśli Rząd Stanów Zjednoczonych nie zastanowi się nad przyświecającymi mu w konstytucji ideałami. One wszystkie zostaną zaprzepaszczone wraz z chwilą założenia liny na szyję skazańca:
„Więc, niźli ziemi szukać poczniesz piętą,
By precz odkopnąć planetę spodloną -
A ziemia spod stóp Twych, jak płaz zlękniony,
Pierzchnie -
więc, niźli rzekną: "Powieszony..." -
Rzekną i pojrzą po sobie, czy kłamią? - -”.

Norwid nie cofa się przed sformułowaniem wstrząsających metafor i obrazów. Opis bohatera stojącego nad zapadnią ze sznurem na szyi razi swoją szczegółowością i jasnością przekazu. Podobnie jest z opisem wyglądu tytułowego bohatera. Z tekstu wyłania się mężczyzna wyjątkowy (patetyczna apostrofa: „o! Janie...”), dojrzały, doświadczony przez życie, wierny wolnościowym ideałom nawet w obliczu zasądzonej wyrokiem sądowym śmierci. O jego nieustępliwości i życiowej mądrości świadczą wzmianki o siwych włosach („- Czy też, jak promień Twej zacnej siwizny”) oraz o nieugiętej szyi („Więc, niźli szyję Twoją obnażoną / Spróbują sznury, jak jest nieugiętą”). To właśnie jego charakter oraz doświadczenie sprawiają, iż poeta przewiduje, że ziemia nie przyjmie ciała Browne’a, lecz „jak płaz zlękniony pierzchnie”, czyli ucieknie.


Podobnie, jak jednoznaczna jest ocena postawy bojownika o wolność ciemiężonych, tak samo wyraźny jest pogląd Norwida na charakter Amerykanów, którzy doprowadzili do skazania bohatera narodowego, a wkrótce pewnie wykonają na nim wyrok:
„więc, niźli rzekną: "Powieszony..." -
Rzekną i pojrzą po sobie, czy kłamią?”.

Nieczułość Amerykanów wobec sytuacji Browna zaprzecza wyznawanym wewnątrz kraju i na arenie międzynarodowej ideałom. Norwid nie mógł pojąć, jak ten sam naród, który postrzega wolność za swoją dewizę i podstawę tradycji narodowej, może skazywać na śmierć kogoś, kto pragnie tych praw dla wszystkich ludzi. Zdaniem poety w Ameryce tak naprawdę panuje bezprawie, prześladowanie słabszych i niewinnych. Symbolem zakłamanej ludności ojczyzny Johna Browne’a jest obraz płonących gwiazd amerykańskiej flagi – korony Stanów Zjednoczonych:

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Pierwiosnek - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Romantyzm „Sonetów krymskich”
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Bajdary - interpretacja i analiza
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza

Słowacki Juliusz
Rozłączenie - interpretacja i analiza
Testament mój - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka





Tagi: