Romantyzm | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Romantyzm

Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Układ „Sonetów krymskich” od 1826 roku, czyli od momentu publikacji zbioru, stanowił pole badań teoretyków literatury. Część z nich dzieliła osiemnaście utworów na cztery grupy:
  • „morskie” („Stepy akermańskie”, „Cisza morska”, „Żegluga”, „Burza”),
    mówiące o ruinach Bakczysaraju („Bakczysaraj”, „Bakczysaraj w nocy”, „Grób Potockiej”, „Mogiły Haremu”),

  • opowiadające o dolinach Krymu („Bajdry”, „Ałuszta w dzień”, „Ałuszta w nocy”, „Czatyrdah”)

  • skupiające się na motywach górskich i ruinach Bałakławy („Droga nad przepaścią w Czufut-Kale”, „Góra Kikineis”, „Ruiny zamku w Bałakławie”, „Ajudah” ).


Sonety piąty – „Widok gór ze stepów Kozłowa” – oraz XIV – „Pielgrzym” – które nie przynależą do żadnej z czterech grup, miałyby pełnić w role ograniczników fabularnych oddzielających podróż morską (cztery pierwsze sonety) od przybycia na półwysep krymski, a następnie między częścią trzecią a czwartą, czyli przejściem z dolin w najwyższe partie gór.

Czesław Zgorzelski posunął się do przedstawienia tego schematu budowy cyklu za pomocą liczb: 4+1+4+4+1+4 (zob. Cz. Zgorzelski, „Pielgrzym w krainie…”). Schemat ten cechuje się symetrią i regularnością.

Inny, choć podobny, podział „Sonetów krymskich” na grupy zaproponował Juliusz Kleiner (zob. J. Kleiner, „Mickiewicz”, t. 1, Lublin 1948). Badacz uważał otwierające cykl „Stepy akermańskie” za utwór niezwiązany ani z przeprawą przez Morze Czarne z Odessy na półwysep krymski, ani z samym Krymem, a dzieło o charakterze bardziej ogólnym. Ponadto w trzeciej i czwartej grupie sonetów Kleiner wyróżnił po jednym utworze. W trzeciej są to „Bajdary”, które jego zdaniem, zarówno tematem i jak i formą wypowiedzi, znacząco różnią się od sąsiadujących z nimi utworami. W części czwartej natomiast, badacz wyodrębnił „Ajudah”, uważając go za sonet zamykający cały cykl. Posługując się zaproponowanym przez Zgorzelskiego zapisem, możemy przedstawić propozycję podziału „Sonetów krymskich” według Kleinera w następujący sposób: 1+3+1+4+1+3+1+3+1.


Schemat Kleinera nie jest już symetryczny, ale z łatwością dostrzeżemy w nim pewną regularność przeplatania się grup składających się z trzech utworów z pojedynczymi sonetami granicznymi. Wyjątek w omawianym schemacie stanowi grupa czterech utworów - „Bakczysaraj”, „Bakczysaraj w nocy”, „Grób Potockiej”, „Mogiły haremu”. Do bardzo ciekawego spostrzeżenia doszedł Zgorzelski, zdaniem którego „Stepy akermańskie” należałoby jednak włączyć do pierwszej grupy, dzięki czemu schemat Kleinera przybrałby formę dwóch grup składających się z czterech utworów i dwóch grup składających się z trzech utworów, a przecież zapis 4+4+3+3 (w zapisie tym celowo pominięte zostały pojedyncze utwory) jest jedynym możliwym układem stroficznym sonetu.

Cechą wspólną zaprezentowanych powyżej schematów kompozycji „Sonetów krymskich” jest przeplatanie się grup czterech lub trzech utworów z pojedynczymi sonetami, które pełnią rolę punktów granicznych pomiędzy większymi całościami. Można zauważyć, że te pojedyncze, odstające pod wieloma względami utwory, nawiązują swoją tematyką do grup je poprzedzających. Zgorzelski spostrzega, iż pełnią one role artystycznej równoważni dla poszczególnych grup.
„Po pierwszych sonetach «morskich» o przewadze postawy lirycznej idzie opisowy «Widok gór ze stepów Kozłowa» - podobnie jak po każdej z trzech następnych grup sonetów o przewadze elementu epickiego następuje sonet liryczny” (Cz. Zgorzelski, „Pielgrzym w krainie…”).



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Pierwiosnek - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Romantyzm „Sonetów krymskich”
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Bajdary - interpretacja i analiza
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza

Słowacki Juliusz
Rozłączenie - interpretacja i analiza
Testament mój - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka





Tagi: