Ballady i romanse - opracowanie ostatnidzwonek.pl
      Romantyzm | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Romantyzm

Ballady i romanse - opracowanie

Wydany pod koniec czerwca 1822 roku w Wilnie pierwszy tom „Poezyj”, w skład którego wchodził cykl ballad zatytułowany „Ballady i romanse” (drugą część „Poezyj” stanowiły „Wiersze różne”), autorstwa Adama Mickiewicza uchodzi za dzieło przełomowe, manifest wczesnego romantyzmu polskiego.

[nr]Czesław Zgorzelski, jeden z najbardziej znanych badaczy twórczości naszego narodowego wieszcza, w artykule „O pierwszych balladach Mickiewicza” pisze: „W ówczesnym życiu literackim utwory te stały się wydarzeniem tak znaczącym, że od nich zwykliśmy rozpoczynać dzieje poezji romantycznej w Polsce” (Cz. Zgorzelski, „O pierwszych balladach Mickiewicza”, [w:] tegoż, „O sztuce poetyckiej Mickiewicza. Próby zbliżeń i uogólnień”, Warszawa 2001).[/nr]

W skład „Ballad i romansów” wchodzi czternaście utworów:

  • „Pierwiosnek”,

  • „Romantyczność”,

  • „Świteź”,

  • „Świtezianka”,

  • „Rybka”,

  • „Powrót taty”,

  • „Kurhanek Maryli”,

  • „Do przyjaciół”,

  • „To lubię”,

  • „Rękawiczka”,

  • „Pani Twardowska”,

  • „Tukaj”,

  • „Lilije”,

  • „Dudarz”.


„Ballady i romanse” Mickiewicza przyczyniły się do popularyzacji gatunku ballady, obecnego w polskiej tradycji literackiej już znacznie wcześniej. Ballady szybko stały się wówczas podstawową formą ekspresji lirycznej romantyzmu, służąc jako oręż w polemice z tradycją oświecenia. Z czasem jednak gatunek zaczął tracić na znaczeniu ze względu na swoją wtórność – wypracowane przez Mickiewicza charakterystyczne elementy, jak obecność świata nadprzyrodzonego czy głębokie zakorzenienie w polskim folklorze, bezmyślnie kopiowane przez następców wieszcza straciły swoją moc oddziaływania na wyobraźnię odbiorców. Ballada stała się w późniejszym etapie rozwoju rodzimego romantyzmu jedynie pustą formą, nie wnoszącą niczego wartościowego do dorobku kultury narodowej.


Przez lata badacze polskiej literatury toczyli spór, czy „Ballady i romanse” można rzeczywiście nazwać cyklem. Z jednej strony padały głosy, iż wybrane przez Mickiewicza czternaście utworów nic ze sobą nie łączy, są odmienne zarówno pod względem formy, budowy, jak i tematyki oraz nastroju. Bardziej interesujące wydają się być jednak argumenty ich licznych adwersarzy (między innymi: Marii Grabowskiej, Kazimierza Cysewskiego, Jarosława Maciejewskiego), którzy dowodzili, i wciąż dowodzą (jak na przykład Marta Piwińska), iż wspomniane czternaście elementów tworzy jedną spójną całość, posiada wspólny mianownik.

[zr]Wspomniany już Zgorzelski wykłada swoje argumenty bardzo jasno w rozdziale „Owoce wileńsko-kowieńskiej twórczości lirycznej” pochodzącym z pracy „O sztuce poetyckiej Mickiewicza. Próby zbliżeń i uogólnień”: A jakie sną znamiona jednolitości cyklu? Łatwo je dostrzec w podobieństwach struktury gatunkowej. Wszystkie ballady – z wyjątkiem „Pierwiosnka’ i „Kurhanka Maryli” – budują swój świat na zrębach fabuły sensacyjnej z natury swej są epickie. Zważmy jednak, iż przeważnie prowadzą narrację poprzez konkretne sceny uwspółcześnionych napięć dramatycznych: rozmowy Karusi ze zjawą Jasia, przysięgi strzelca i złamania jej pod przemożnym urokiem Świtezianki, napadu długobrodych zbójców, niesamowitej przygody z upiorem dziewczyny przy mostku koło Ruty, próby sił Twardowskiego i diabła w karczmie, wahań i namysłów Tukaja, nagłej katastrofy Pani, która zabiła męża… (Cz. Zgorzelski, dz. cyt.).[/zr]

Podane przez znamienitego badacza przykłady wskazują na posługiwanie się przez Mickiewicza techniką ukazywania zdarzeń fabularnych tak, jakby działy się one właśnie na oczach narratora.

strona:    1    2    3    4    5    6    7  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Bajdary - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Romantyzm „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pierwiosnek - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - analiza

Słowacki Juliusz
Testament mój - wiadomości wstępne
Rozłączenie - interpretacja i analiza
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka





Tagi: